Od fikcji po prawdziwe życie: przez lata na ekrany trafiło mnóstwo filmów i dokumentów o finansach i handlu, jedne lepsze, inne gorsze. Zwykle łączy je jednak wspólny motyw: chciwość, tajemnice i brak regulacji.
Oto krótki przegląd naszych ulubionych tytułów. Warto do nich wrócić albo dopisać je do listy, jeśli jeszcze ich nie widziałeś.
1. Inside Job (2010)
Globalny kryzys finansowy z 2008 roku pogrążył USA w najgłębszej recesji od czasu wielkiego kryzysu z 1929 roku. Narratorem tego dokumentu jest aktor Matt Damon, a film analizuje przyczyny załamania i wskazuje kluczowe postacie, które się do niego przyczyniły. W istocie opowiada o demontażu regulacji finansowych, procesie zapoczątkowanym przez administrację Reagana w latach 80. To otwierające oczy spojrzenie na wydarzenia poprzedzające kryzys, po którym trudno uwierzyć, że coś takiego w ogóle mogło się wydarzyć.
Ocena Vesper: 8/10
2. Big Short (The Big Short, 2015)
Oparta na faktach historia zarządzającego funduszem hedgingowym Michaela Burry’ego, który orientuje się, że wiele kredytów hipotecznych subprime przestanie być spłacanych. Burry gra na spadek rynku nieruchomości i lokuje ponad 1 mld USD pieniędzy swoich inwestorów w swapy kredytowe. Jego ruchy przyciągają uwagę innych graczy z Wall Street, a grupa zarabia miliony na nadchodzącym załamaniu amerykańskiej gospodarki. Nakręcenie dowcipnego i wciągającego filmu o ekonomii i hipotekach nie jest łatwe, a temu się udaje.
Ocena Vesper: 8/10
3. Przekręt w Enronie (Enron: The Smartest Guys in the Room, 2005)
Ten dokument śledzi upadek Enron Corporation spowodowany chciwością i oszustwami najwyższego kierownictwa. Inwestorzy i pracownicy stracili miliardy. Film powstał na podstawie książki Bethany McLean i Petera Elkinda, a relacje osób z wewnątrz i nagrania obnażają korupcję oraz rozpasanie w firmie, które doprowadziły do bankructwa i wyroków skazujących dla jej szefów. To taki film, przy którym chce się krzyczeć do ekranu!
Ocena Vesper: 7,5/10
4. Być jak Warren Buffett (Becoming Warren Buffett, 2017)
Być może rozciągamy tu granice tego, co uchodzi za film czy dokument finansowy, bo pogłębionej ekonomii jest w nim niewiele. Mimo to ogląda się go z fascynacją. Portretuje jednego z najbogatszych i najbardziej wpływowych przedsiębiorców świata oraz śledzi dzieciństwo i drogę na szczyt „Wyroczni z Omaha”, szukając odpowiedzi, co nim kieruje i dlaczego podejmował takie, a nie inne decyzje w życiu i w biznesie. O pieniądzach i inwestycjach dowiesz się niewiele, więcej znajdziesz o jego ogólnym podejściu i zasadach, którymi się kieruje.
Ocena Vesper: 7,5/10
5. Wilk z Wall Street (The Wolf of Wall Street, 2013)
To jeden z najbardziej mainstreamowych filmów na naszej liście, ale tego widowiska Martina Scorsese nie mogło zabraknąć. Gdyby ktoś nie wiedział: jest końcówka lat 80., a Jordan Belfort wyrasta po upadku pewnego maklera podczas krachu z 1987 roku na władcę świata akcji groszowych, ze swoim charakterystycznym stylem agresywnej sprzedaży. Zakłada firmę, mając dwadzieścia kilka lat, i razem ze swoimi kompanami wyłudza od zamożnych inwestorów miliony. FBI i SEC deptają im po piętach, a oni prowadzą szalone życie pełne imprez i ekscesów, podczas gdy ich imperium powoli się sypie. Te trzy godziny są tego warte.
Ocena Vesper: 7,5/10
6. Chciwość (Margin Call, 2011)
Film obejmuje 24 godziny w dużym banku inwestycyjnym z Wall Street we wczesnej fazie kryzysu finansowego z 2008 roku. Skupia się na tym, co robią pracownicy w trakcie załamania i tuż po nim. Dialogi są znakomite i trzymają w napięciu od pierwszej sceny. Zwróć uwagę na błyskotliwą kwestię chciwego CEO Johna Tulda, granego przez Jeremy’ego Ironsa, który oznajmia: „W tym biznesie są trzy sposoby na zarabianie: być pierwszym, być mądrzejszym albo oszukiwać”. No cóż.
Ocena Vesper: 7/10
7. Money for Nothing: Inside the Federal Reserve (2013)
Ten dokument przygląda się amerykańskiemu bankowi centralnemu, czyli Rezerwie Federalnej, i jej udziałowi w kryzysie finansowym z 2008 roku. Szczegółowo pokazuje życie wewnątrz instytucji oczami jej pracowników, a także wpływ jej dawnej i obecnej polityki na gospodarkę Stanów Zjednoczonych. Daje pouczającą perspektywę na wydarzenia finansowe, które wstrząsnęły światem, i choć bywa miejscami nieco suchy w tonie, przynosi kilka ciekawych spostrzeżeń.
Ocena Vesper: 6/10
8. Everyone Is Lying to You for Money (2025)
Reżyserski debiut aktora Bena McKenziego to przenikliwe i solidnie udokumentowane spojrzenie na kryptowaluty oraz zapis jego własnej drogi od ciekawskiego sceptyka do świadka przed Kongresem. Najmocniejszy moment filmu to rozmowa McKenziego z założycielem FTX Samem Bankmanem-Friedem, zaledwie kilka miesięcy przed ujawnieniem jego oszustwa; dziś ten wywiad czyta się zupełnie inaczej. Pojawia się także założyciel Celsiusa, Alex Mashinsky. To naprawdę zabawne i wnikliwe rozliczenie z branżą zbudowaną na szumie.
Ocena Vesper: 8/10
Może Cię też zainteresować: - Największe czarne łabędzie w historii rynków: przegląd - 10 najlepszych wskazówek dla skutecznego handlu surowcami - 9 kluczowych cech skutecznych traderów surowcowych
